Activity

Có một thời tôi tự hào bà xã rằng mình “bản hợp đồng là phải đọc kỹ từng câu”, ấy vậy mà lúc bàn giao căn hộ, chiếc tủ bếp của tôi hóa ra bị cắt góc 10cm, cái nhìn thẩm mỹ không cần thước vẫn nhìn ra lệch. Nói ra thấy vừa tức vừa buồn cười, tôi làm tám năm trong lĩnh vực pháp lý hợp đồng, ấy vậy cuối cùng cũng dính chiêu. Câu chuyện này không nhằm khuyên ai cách ký kết bản hợp đồng cao siêu gì đâu. Ý tôi là ôn lại quá trình thi công nội thất chung cư trọn gói gia đình tôi để thấy một điều rằng chữ ký trong hợp đồng quan trọng thật đấy mà không bao giờ thay được sự tỉnh táo bản thân mình tại công trường.

Hợp đồng càng chi tiết, càng nhiều chỗ để nhà thầu lách

Giờ đây nhìn lại vụ tủ bếp bị cắt góc mười phân ấy, tôi nhận ra một điều khó chịu: hợp đồng của tôi dày cộp các điều khoản, vậy mà sự chi tiết đó hóa ra là vũ khí để đơn vị thi công bao biện cho mọi sai sót của bên kia. Cụ thể, trong hợp đồng tôi nhớ có câu na ná như “kích thước tủ căn cứ theo mặt bằng hiện trạng”. Thoạt nghe thì có vẻ hợp lý đúng không? Vậy mà khi nhà thầu làm tủ bếp phải cắt vát bởi vướng cái ống thoát sàn chỗ góc tường, họ liền chỉ tay vào đúng câu chữ ấy và bảo đó là “đúng theo mặt bằng thực tế”. Tôi hỏi ngược lại sao trong bản vẽ không chú thích phần vát đó, họ cười xòa giải thích rằng bản vẽ là tham khảo. Thành thật mà nói, nếu không có kinh nghiệm mổ xẻ từng điều khoản, chắc tôi đã nuốt cái cục tức ấy không thể kêu lên được. Điều tôi rút ra đó là: hợp đồng càng chi tiết không có nghĩa là bảo vệ được bạn. Chỉ đến lúc bạn hiểu rõ từng chữ một nó nghĩa là gì khi áp vào thực tế, bạn mới có hy vọng tự bảo vệ mình.

Phụ lục bản vẽ không phải là bản vẽ thi công

Tôi tin là không ít người mua chung cư vẫn nghĩ rằng một khi bạn ký phần phụ lục kèm theo bản vẽ mặt bằng là ổn thỏa hết. Nhưng với tôi hoàn toàn khác. Hồi tôi phát hiện ra mớ sai sót đầu tiên liên quan đến đường ống nước, tôi mang tập phụ lục ấy ra kiểm tra từng chi tiết nhỏ. Kết quả là, bản vẽ phụ lục đó chỉ ghi mặt bằng chung, vị trí từng phòng một cách tương đối, còn những thứ như như chiều sâu ống nước, vị trí kết nối chính xác thì không hề có. Nói cho dễ hiểu thì chẳng khác gì xuống tiền mua xe chỉ dựa trên tờ rơi chứ chẳng có tài liệu kỹ thuật như vậy. Và hậu quả thì ai cũng thấy rồi: bác thợ điện khoan thẳng vào đường dây điện âm tường vì không có bản vẽ phối hợp không có, thành ra phải đục bức tường mới sơn xong ra để sửa chữa. Tôi đứng đó mà cay đắng, trách mình sao không yêu cầu bản vẽ thi công trước khi đặt bút ký. Giờ mà nhớ lại, tôi chỉ muốn chia sẻ với bạn một điều thật lòng: chớ bao giờ ký bất cứ thứ gì khi chưa có một bộ bản vẽ thi công chi tiết thực sự.

Cái bẫy mang tên ‘tự thay đổi thiết kế trong lúc thi công’

Tới giai đoạn cuối phần thô tôi lại tiếp tục thêm một cú nữa. thiết kế thi công nội thất chung cư tình là, ban đầu tôi chốt phương án thiết kế cửa phòng ngủ kiểu trượt cho đỡ tốn diện tích. Vậy mà đến gần ngày lắp đặt, vợ tôi lại thay đổi quyết định đòi làm cửa mở quay cho thoáng hơn. Tôi liên hệ cho bên thi công thông báo chuyện thay đổi này, tưởng rằng chỉ cần điều chỉnh chút thôi, không ngờ họ gửi lại tôi một cái bảng giá mới tinh cao hơn gấp rưỡi so với đơn giá cũ. Tôi choáng hỏi vì sao, họ nói một tràng toàn chuyện phải tháo dỡ khung cửa đã làm sẵn từ trước, thêm vào đó công chờ thợ, vật tư mới đắt hơn. Điều buồn cười là, trong bản hợp đồng lại có điều khoản về việc khấu trừ phần đã thi công theo kiểu bất lợi cho mình cho chủ nhà. Nghĩa là, nếu tôi muốn đổi thì cái cửa cũ họ đền một phần ba giá trị nhưng khoản tháo dỡ thì tôi phải trả 100%. thi công nội thất chung cư giá rẻ có vẻ hợp lý đấy chứ nhưng ngồi tính lại tôi lỗ cũng kha khá tiền lãng phí vì đổi ý ở nhà. Kinh nghiệm xương máu sau vụ này là: mọi thay đổi dù nhỏ nhặt ra sao đều phải ghi thành văn bản trước khi bắt tay làm, cụ thể hóa đơn giá mới, thời gian hoàn thành, cũng như trách nhiệm của mỗi bên. Đừng có bao giờ tin vào lời nói kiểu “cứ làm đi rồi tính” từ nhà thầu, vì khi đó bạn đã ở thế yếu rồi.

Thứ mà hợp đồng không bảo vệ được là sự sống của thợ trong nhà bạn

Tới đoạn này câu chuyện phải rẽ sang một vụ việc mà đến giờ tôi vẫn thấy sợ chỉ cần nghĩ tới. Cụ thể là một anh thợ điện đang lúc nghỉ ngơi lại vào nhà vệ sinh hút một điếu dù tôi đã nhắc nhở không được hút thuốc trong nhà. Cũng may là không xảy ra hỏa hoạn, còn cái hình ảnh khói thuốc bay lên giữa đống bụi gỗ khô rang kia thì tôi nhớ mãi không quên. Tôi gọi điện cho quản lý công trình phản ánh thì họ chỉ cười trừ “thì làm gì có chuyện gì đâu”. Tới lúc đó tôi mới ngộ ra nhận ra rằng hợp đồng của tôi dày 12 trang không có một điều khoản nào nói về an toàn lao động, không có điều khoản xử phạt khi thợ vi phạm. Họ có quyền đưa bất cứ ai vào nhà tôi chẳng cần xin phép, và phía tôi chẳng có quyền gì để đuổi một người thợ thiếu ý thức ra khỏi nhà mình. Rốt cuộc, qua tất cả những vụ này, tôi thấm thía một điều giản dị: hợp đồng dù sao cũng chỉ là giấy tờ, nó có thể bảo vệ bạn trước pháp luật, chứ chẳng bao giờ bảo vệ bạn ở ngay công trường nơi thợ đang thi công. Vì thế nên bây giờ khi có người hỏi tôi về việc thi công nội thất chung cư trọn gói , tôi không bao giờ khuyên họ chú ý hợp đồng nữa đâu. Tôi chỉ hỏi họ một câu duy nhất: bạn đã gặp trực tiếp người sẽ trực tiếp thi công cho chính ngôi nhà bạn chưa vậy? Tin tôi đi, một người thợ hiểu chuyện biết dọn dẹp gọn gàng từng ngày đáng tin hơn nhiều so với một trăm điều khoản chặt chẽ bảo vệ quyền lợi trong hợp đồng.