Activity

Đúng 14h chiều, hơn 32 độ, tôi ngồi xổm xuống soi mối hàn khung sofa ở một xưởng nhỏ dưới Hoài Đức và phát hiện ông chủ đang gọi đúng cái khung đó là gỗ sồi nguyên khối trong khi chỗ cắt lộ ra rõ dăm ép phủ veneer. Tôi kỹ sư cơ khí 37 tuổi, làm cho một nhà máy nội thất xuất khẩu ở khu công nghiệp Quang Minh đã 11 năm. Vừa rồi tôi sửa lại nhà nên lang thang đi khảo sát 7 xưởng sofa quanh Hà Nội, từ Hoài Đức, Thanh Trì tới Long Biên, để chốt một chiếc sofa phòng khách 28 triệu. Lúc bắt đầu tìm xưởng sản xuất sofa tại hà nội, tôi tưởng chỉ cần xem mẫu rồi chốt, ai ngờ nó thành cả một quá trình mệt người hơn tôi tưởng.

Soi mối hàn, đo nước keo và kiểm độ ẩm gỗ trước khi tin báo giá

Cái nghề QA/QC của tôi dạy tôi một thói quen không bỏ được: tin số đo, không tin lời nói. Ở mỗi xưởng, tôi thực hiện đúng 3 việc. Thứ nhất, đếm điểm hàn trên khung sắt. Xưởng tử tế thường từ 22 tới 28 mối, còn xưởng làm ẩu chỉ 12 đến 15 mối — khác nhau kinh khủng và quyết định tới độ vững sau này. Thứ hai, tôi rút máy đo độ ẩm cầm tay ra chọc vào vài thanh gỗ khuất. Gỗ trên 14 phần trăm là đáng lo: qua một mùa nồm ở miền Bắc, nó mốc meo, mối mọt, vênh. Thứ ba, tôi cúi xuống ngửi mùi keo. Keo PU thơm nhẹ, đắt nhưng chắc; keo sữa giá rẻ nồng mùi axit, dăm ba năm là bong tróc. Cùng kích thước 2m4, 7 xưởng báo giá chênh nhau tới gần 9 triệu. Đắt hơn chưa chắc tốt hơn — điều tôi hiểu sau mấy buổi đi cực.

Xưởng to ở Long Biên niêm yết giá gấp rưỡi nhưng hoá đơn thì na ná nhau

Một buổi chiều tôi ghé một showroom mặt tiền đường Nguyễn Văn Cừ. Bạn sale rót trà, catalog dày cộp, ảnh chụp lung linh. Họ báo giá 42 triệu cho một chiếc sofa góc. Tôi đề nghị xuống khu sản xuất phía sau thì được đưa ra một bãi gia công thuê ngoài ở Gia Lâm. Khung do một tổ 4 thợ đóng, vải nhập từ cùng mối với một xưởng nhỏ ở Thanh Trì mà tôi vừa coi hôm trước. Tôi ngồi bóc thử 42 triệu đó gồm những gì. Mặt bằng showroom mặt phố ăn 6 đến 8 triệu một bộ chia theo sản lượng. Marketing, chạy quảng cáo, in ấn tốn thêm 3-4 triệu. Hoa hồng nhân viên thường 5 đến 7%, tức khoảng 2,5 triệu. Cộng lại gần một nửa hoá đơn không nằm ở cái khung hay tấm đệm. Tôi không nói showroom sai — họ phải trả mặt bằng, trả lương, trả quảng cáo. Nhưng nói thẳng, nếu tôi mua 42 triệu cho cùng bộ khung cùng loại vải đó thì tôi đang trả cho sự yên tâm showroom, không phải cho chất lượng cốt lõi.

Bài học 28 triệu của tôi nằm ở chỗ chẳng ai chịu chụp ảnh khung trước khi bọc

Đây là phần căng nhất. Tôi yêu cầu xưởng chụp ảnh khung, mút xốp, lò xo trước khi bọc da và gửi qua Zalo. Kết quả: 5 trên 7 xưởng từ chối hoặc viện lý do bí mật công nghệ. Nghe là tôi hiểu ngay chẳng ổn. Cái xưởng tôi chốt cuối cùng ở Hoài Đức đồng ý quay video 4 phút, cho tôi đứng xem trực tiếp, và ký biên bản ghi rõ loại gỗ (cao su ghép thanh, không phải sồi), loại mút (D40 chứ không D30), lò xo túi dày 18cm. Tôi đưa ra 5 câu hỏi thoại buộc chủ xưởng phải trả lời trước khi đặt cọc:

• Khung gỗ gì, ghép thanh hay nguyên khối, có ảnh khung chưa bọc không?
• Mút loại gì, D30 hay D40, dày bao nhiêu cm?
• Lò xo túi hay xoắn, số lượng bao nhiêu cái một chỗ?
• Vải nhập từ đâu, có chứng từ không, bảo hành bao lâu?
• Nếu khung vênh sau một năm, bên xưởng xử lý sao?

Về đặt cọc, mức hợp lý là 30%, chứ không phải 70% như nhiều nơi đòi. Giữ lại 70% còn lại là quyền đàm phán của mình.

Sau hơn một năm dùng, tôi quay lại xưởng cũ và số tiền tiết kiệm thực sự

Bộ sofa của tôi đã chạy 14 tháng. Khung vẫn chắc, không cọt kẹt. Mút chỗ hay ngồi xẹp chút — chuyện bình thường với mút D40 sau hơn một năm. Da góc tay vịn chưa bong nhưng hơi mờ màu. Bạn tôi mua cùng đợt một bộ ở showroom lớn hết 42 triệu. Hai bộ nằm gần nhau thì chênh lệch rõ nhất là ở phần học phí tôi bỏ ra để đi kiểm tra. Nói thật lòng, không phải xưởng luôn rẻ hơn showroom. Xưởng chỉ rẻ khi bạn biết kiểm tra. Nếu không biết gì mà cứ đâm vào xưởng giá rẻ, rủi ro thậm chí cao hơn cả mua ở showroom. Ba điểm tôi khuyên hỏi thẳng chủ xưởng: cho xem ảnh khung trước khi bọc, ghi rõ loại gỗ và mút vào biên bản, và chỉ đặt cọc 30%. Còn câu hỏi cuối cho những ai lần đầu đi mua sofa: bạn sẵn sàng bỏ một buổi chiều quỳ xuống đếm mối hàn và đo độ ẩm gỗ chưa, hay vẫn tin vào lời giới thiệu ngọt của người bán? Tôi chọn cách quỳ xuống đếm. Tốn một buổi, nhưng bù lại là 14 tháng nằm ngồi yên tâm.