Activity

Buổi chiều thứ bảy trước đây ít lâu, chú Hùng – người làm đá 30 năm trong nghề – ghé xưởng tôi tại Đà Nẵng, đưa tôi một tờ giấy ghi tay báo giá đá bàn bếp Himacs. Chú chẳng nói giá cả gì, chỉ đặt tờ giấy xuống bàn rồi bảo: “xem thử hiểu được gì không đã”. Tờ giấy vỏn vẹn có 4 dòng, nhưng cách ông tách hạng mục khiến tôi phải xem lại cả 17 báo giá trước đó của mình. Tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ chuyên đóng bàn bếp cùng tủ bếp cho khách tư nhân, 8 năm trong nghề, tự mua vật liệu thế nên từng đụng hàng trăm bảng báo giá đá Himacs. Chiều hôm ấy, lần đầu trong đời tôi gặp một bảng báo giá ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ đến khó tin. Khi tham khảo đại lý đá nhân tạo Hàn Quốc kỹ hơn, tôi mới ngộ ra không ít chuyện mà trước giờ mình bỏ qua.

Tại sao một tờ giấy ghi tay khiến tôi bỏ luôn bảng giá 17 nhà cung cấp

Bảng giá của chú Hùng chẳng hề có tiêu đề công ty, không con dấu đỏ, không phụ lục chi tiết 3 trang. Có đúng 4 dòng: đơn giá đá – phí cắt gạch – phí khoan lỗ – phí hao hụt. Tôi từng nhận những bảng báo giá dày 3 trang với hai chục dòng hạng mục, thế mà lúc làm thật lại phát sinh phí lắp đặt, phí vận chuyển, phí đổ khuôn không có trong bảng giá. Chú Hùng chép từng khoản rất đàng hoàng, không giấu chi phí nào. Chú bảo nghề đá là nghề sống bằng chữ tín, báo giá thiếu một khoản là khách hàng phải tự gánh cuối cùng mất khách. Nghe xong, tôi im lặng, cầm lại mảnh giấy 4 dòng mà thấy nặng trịch. So với 17 báo giá trước, bảng giá của ông đầy đủ hơn hẳn dù chỉ gói gọn trong vài dòng. Tôi bắt đầu hiểu vì sao khách cũ của ông toàn quay lại dù giá ông cao hơn thị trường một chút.

Lần đầu tiên tôi nhìn thấy mục phí hao hụt đá Himacs được ghi thẳng trên giấy

Cái làm tôi bất ngờ nhất không phải đơn giá đá, mà là mục “hao hụt đá” được ghi ngay trên giấy, cạnh từng chi tiết mặt bàn. Thường thì các đơn vị cung cấp giấu biệt khoản này hoặc cộng ngầm vào đơn giá 5-7%. Tôi từng đặt 3.2m2 đá thế mà thực tế phải mua tới 3,6 mét vuông vì các chi tiết ốp góc, cắt lỗ vẫn đội lên mãi. Chú Hùng không bắt tôi chịu chung, ông tính hao hụt theo từng chi tiết cụ thể trên bản vẽ: mặt bàn chữ L hao hụt 12%, mặt bàn thẳng chỉ hao 6%, chỗ nào khoan nhiều lỗ thì hao thêm 0.1m2. Nhìn cách chú tính tôi mới hiểu khoản tiền mình từng trả cho mấy nhà cung cấp cũ thật ra đã bao gồm một khoản hao hụt chung chung mà mình chẳng hề hay biết. Bảng giá này khiến tôi tính được ngay tại chỗ phí tổn thật cho từng công trình, không phải lo phát sinh lúc giữa chừng. Tôi chép lại công thức ấy để áp dụng cho những lần sau, và tự thấy mình đã bỏ sót biết bao nhiêu năm nay.

Cách chú Hùng báo giá tách riêng từng đường cắt khiến tôi hiểu vì sao giá rẻ chưa chắc đã rẻ

Chú Hùng chỉ tay lên bản vẽ mặt bàn bếp nhà khách mà tôi vừa mang theo, rồi thủng thẳng giảng giải: từng lỗ sen vòi, lỗ bếp gas, lỗ chậu rửa chén đều phải cắt riêng bằng máy cắt, dao cắt kim cương phải thay 2 lần cho mỗi mặt đá lớn. Nhà cung cấp cũ của tôi chỉ tính phí bạt lỗ nếu chủ nhà yêu cầu, còn không thì âm thầm tăng đơn giá đá lên 40-50 nghìn đồng/m dài. Còn chú Hùng thì tách riêng từng đường cắt ra từng dòng, mỗi lỗ tròn giá cố định, mỗi lỗ vuông một giá khác, rồi cộng tổng ngay trước mặt tôi. Ông nói: “làm đá đâu phải làm bánh, cắt nhầm một đường là bỏ đi, tôi phải tính từng ly một để khách khỏi giật mình khi cầm hóa đơn cuối tháng”. Nghe chú nói, tôi chột dạ vì sực nhớ những vụ mình báo giá rẻ rồi đến khi thanh toán lại phải xin thêm vài trăm nghìn tiền cắt lỗ phát sinh. Khách không nói gì, nhưng lần sau họ đi tìm thợ khác, còn tôi tự nhiên mất đi một mối làm ăn. Cách báo giá của chú Hùng dạy tôi một bài học nhớ đời: giá rẻ lúc đầu thường đi kèm phát sinh, còn bảng giá tách bạch từng khoản lại là thứ giữ chân khách bền nhất.

Bài học tôi rút ra khi ngồi nghe ông chú kể chuyện những phi vụ dạy đời

Chú Hùng vừa uống trà vừa kể chuyện độ mười năm trước, ông từng báo giá thấp cho một khách sạn nhỏ ở Hội An rồi âm thầm đội giá lên bằng cách dùng đá dày hơn mức khách cần. Chú bị phát hiện ra, mất luôn một hợp đồng lớn, mất luôn tiếng thơm trong nghề. Từ đó ông đổi cách làm: báo giá chi tiết đến từng milimet cắt, để khách hàng không bao giờ bị phát sinh thêm đồng nào. Ngồi nghe ông kể, vì chính tôi cũng từng làm vậy hồi mới ra nghề, tưởng rằng kiếm thêm được chút lời, ai ngờ lại đánh mất cả mối làm ăn lâu dài. Rời xưởng chú Hùng hôm đó, tôi rút ra ba nguyên tắc để kiểm tra bất kỳ báo giá đá Himacs nào: thứ nhất phải hỏi phí hao hụt, thứ hai phải hỏi phí vận chuyển, thứ ba phải hỏi phí khoan đục lỗ trước khi ký. Ba câu hỏi đó giúp tôi né được không biết bao nhiêu vụ phát sinh với những khách hàng mới. Còn bây giờ, hễ ai hỏi tôi cách đọc báo giá đá mặt bếp Himacs, tôi lại mang chuyện chú Hùng ra kể, và khuyên họ đừng nhìn vào tổng tiền, mà hãy nhìn vào từng dòng hạng mục có thật không. còn bạn thì sao, đã bao giờ nhận một bảng báo giá khiến bạn phải đọc đi đọc lại chưa?