Activity

“title”: “Khi tôi tự bỏ tiền thuê giám sát độc lập cho biệt thự và nhà thầu đã phải làm lại gần 20 điểm”,

“body”: ”

Ký hợp đồng trọn gói xong, tôi tưởng mình chỉ cần đến ngày nhận chìa khóa. Cho đến khi phát hiện đội thợ bắt vít trực tiếp vào tấm veneer mà không khoan mồi, tôi chợt hiểu ‘trọn gói không có nghĩa là ‘đúng’. Từng làm quản lý dự án phần mềm suốt 12 năm, ấy vậy mà khi thi công căn biệt thự 300m2 ở Vinhomes tôi lại mắc lỗi sơ đẳng. Bản hợp đồng trị giá 7,5 tỷ được ký với nhà thầu nội thất có tiếng, và tôi cho rằng mình đã lo xong mọi thứ vì đã ghi chi tiết từng đầu việc trong phụ lục. Ấy vậy mà mọi chuyện bắt đầu trục trặc từ một chi tiết nhỏ ở tủ bếp. Một cánh tủ bị vênh khoảng 5mm, thợ bảo “bình thường, chỉnh lại là xong”. Tôi bắt đầu thắc mắc: khi một điểm nhỏ nhìn thấy bằng mắt thường mà còn cẩu thả thì những chỗ khuất bên trong sẽ ra sao. Trong quản lý phần mềm, bao giờ tôi cũng cho team test độc lập; vậy mà sang chuyện xây nhà tôi lại giao hết cho nhà thầu tự kiểm tra. Và đó là bài học đầu tiên đắt giá nhất trong đời làm nhà của tôi.

Tôi từng nghĩ trọn gói là giao phó toàn bộ cho nhà thầu

Tôi nhớ có lần một người bạn hỏi tôi rằng sao anh không nhờ bên ngoài giám sát hộ. Tôi cười xòa, bảo nhà thầu to thế, họ có quy trình đàng hoàng, cần gì giám sát ngoài. Và tôi đã lầm. Công ty to không đảm bảo tay thợ đã lành. Có lần tôi bắt gặp một tốp thợ định trát tường mà không làm ẩm bề mặt. thi công nội thất biệt thự tân cổ điển ra mới biết do tiến độ gấp, họ bỏ qua bước chờ vữa khô. Nếu tôi không tình cờ soi thấy thì tường sẽ nứt sau một năm. Tôi mở laptop, thống kê các sai sót nhỏ mà tôi tình cờ phát hiện chưa đầy hai tuần: khe cửa không đều, gạch vỡ một góc, ống nước lắp ngược. Con số lên tới 14 điểm dù nhà thầu vẫn gửi báo cáo “hoàn thành đúng kế hoạch”. Tôi hiểu rằng mình phải có người của riêng mình — một người trả lương riêng, chỉ lo cho mình. Chỉ tới khi đó tôi mới thấm câu mà một bậc tiền bối từng cảnh báo: “Làm nhà xong mới biết mình ngu”. Tôi lập tức tìm người.

90 triệu cho người lạ là số tiền đáng giá nhất tôi bỏ ra

Việc tìm giám sát ngốn của tôi ba tuần — tôi gặp mặt 3 người. Người tôi tin tưởng là kỹ sư với 15 năm tuổi nghề, đã từng làm giám sát cho tòa nhà văn phòng hạng A. Mức phí 90 triệu cho 8 tháng nghe thì đắt, nhưng tôi coi đó là bảo hiểm. Chưa đầy một tháng, anh ta phát hiện gần 20 lỗi nghiêm trọng. Nói ra có thể dài dòng, nhưng 5 tình huống sau để lại ấn tượng sâu nhất:

• Khoảng cách giữa các thanh lan can tầng 2 không đúng chuẩn thiết kế ghi 10cm, họ thi công thành 14cm, trẻ nhỏ có thể chui lọt qua khe hở.
• Ống nước nóng và lạnh ở phòng tắm bị lắp ngược — vòi sen tưởng bên nóng hóa ra bên lạnh.
• Cáp điện giấu trong tường nhưng thiếu ống luồn — một khi chập điện là phải đục tường tìm chỗ.
• Ván sàn bị ẩm dưới lớp bảo vệ — thợ để cửa sổ mở suốt trận mưa.
• Keo bịt khe cửa sổ dùng loại kém chất lượng loại keo này vài tháng sau sẽ cứng lại và tách khỏi khe, nước mưa tràn vào.

Tôi mang danh sách này ra tính toán — chỉ tính riêng 5 sai phạm này, nếu phát hiện trễ, số tiền sửa chữa lên tới hơn 400 triệu. Số tiền 90 triệu giờ nhìn lại quá hời. Nhưng chuyện chưa dừng ở đó những cuộc chiến với nhà thầu vì yêu cầu sửa chữa mới thực sự đáng nhớ.

Những lần tôi phải đứng ra ‘chống lưng’ cho giám sát của mình

Có lần tổ trưởng thi công gọi tôi ra tận công trường rồi thẳng thừng: “Anh đưa ông giám sát kia về chỉ để phá tiến độ của tôi à?”. Tôi không nói gì, chỉ nhìn thẳng, rồi hỏi ngược lại — “Vậy anh giải thích giúp tôi sao khoảng cách lan can lại sai bản vẽ”. Người kia nghẹn lời. Chính khoảnh khắc đó tôi ngộ ra: chỉ khi tôi hậu thuẫn, giám sát độc lập mới có đủ uy để làm việc. Bất kỳ lần nào khi anh ta đòi bóc lớp thạch cao ra để xem đường cáp cho tới lệnh lật từng tấm ván sàn vì nghi ngờ bị ẩm — nhà thầu đều kêu ca, đòi thêm tiền. Tôi mở hợp đồng ra, chỉ đúng điều khoản — mọi sai sót do nhà thầu gây ra, chi phí tháo dỡ và làm lại do họ chịu. Nhờ đó họ đành ngậm bồ hòn làm lại. Bài học ở đây là: hợp đồng trọn gói không có nghĩa nhà thầu muốn làm gì thì làm. Điều khoản nghiệm thu chi tiết cho từng hạng mục là thứ bắt buộc phải có cũng như cần một người đại diện bạn ký biên bản. Mỗi biên bản nghiệm thu tôi đều tự ký, chứ không để quản lý công trường ký thay. Mệt, nhưng đáng. Tôi nhớ có lần anh giám sát phát hiện mảng tường trát không phẳng, chỗ lồi chỗ lõm tới 2cm — không đạt yêu cầu nghiệm thu. Chủ thầu gọi điện cho tôi, giọng cáu gắt: “Anh dặn giám sát của anh đừng quá khắt khe, tường trát vậy là quá chuẩn rồi”. Tôi chỉ nói đúng một câu: “Tôi trả 7,5 tỷ, không phải để nhận bức tường gợn sóng”. Cuối cùng họ đành trát lại từ đầu. thi công nội thất biệt thự tân cổ điển biết tỏng nếu không có giám sát độc lập, nhà thầu sẽ chẳng bao giờ chịu làm lại — và tôi sẽ sống với bức tường xấu xí đó suốt đời.

Biệt thự hoàn thiện nhưng tôi không bao giờ quên bài học về quyền kiểm soát

Hôm bàn giao, tôi dạo một vòng quanh căn biệt thự — mọi thứ đều đúng như thiết kế. Vậy mà tôi không có cảm giác chiến thắng. Trong đầu tôi hiện lên những lần đứng cãi cọ với nhà thầu, những tờ biên bản dày cộp. Tôi sực nhớ lời anh giám sát từng nói trong buổi ký hợp đồng ngày đầu tiên: “Ông không cần tin tôi, ông chỉ cần tin vào quy trình”. Mãi tới bây giờ tôi mới hiểu hết cái giá phải trả khi nghĩ rằng tiền là đủ. Từ câu chuyện của bản thân, tôi đúc kết 3 điều mà tôi tin ai làm nhà cũng nên nhớ: thứ nhất, phải có một bên thứ ba không liên quan tới nhà thầu tới kiểm tra; thứ hai, mỗi ngày đều chụp ảnh công trường, đẩy lên cloud kèm thời gian; và cuối cùng, đọc đi đọc lại điều khoản nghiệm thu trong hợp đồng trước khi ký. Ba nguyên tắc này nghe đơn giản nhưng tôi đoán phần lớn người ký trọn gói chưa từng thực hiện nổi một trong ba. Nói vậy không có nghĩa nhà thầu nào cũng thiếu trách nhiệm — nhưng với dòng tiền lớn và tiến độ căng, sai sót là chuyện khó tránh. Vấn đề cốt lõi không nằm ở lòng tin — mà là ai sẽ thay bạn kiểm soát khi bạn bận việc khác. Khoản 90 triệu trả cho người giám sát không nên coi là chi phí, hãy coi như bảo hiểm cho chính giấc mơ của bạn. Nếu bạn đang phân vân có nên thuê giám sát độc lập cho thi công nội thất biệt thự trọn gói hay không, câu trả lời của tôi luôn là: hãy thuê, kể cả khi bạn phải giảm bớt vài hạng mục nội thất để có tiền chi trả. Vì một ngôi nhà đẹp mà không đúng thì mai kia bạn chỉ còn nước nhìn nó mà tiếc