Activity

“title”: “Tôi thuê giám sát riêng cho biệt thự trọn gói và nhà thầu đã phải làm lại gần 20 điểm”,

“body”: ”

Ký hợp đồng trọn gói xong, tôi tin rằng mình không cần làm gì thêm ngoài đến nhận nhà. Mãi cho tới lúc chứng kiến thợ vặn vít thẳng vào tấm ốp veneer, bỏ qua bước khoan mồi, tôi chợt hiểu ‘trọn gói không có nghĩa là ‘đúng’. Với 12 năm quản lý dự án phần mềm, ấy vậy mà khi thi công căn biệt thự 300m2 ở Vinhomes tôi vẫn ngây thơ tin vào nhà thầu. Bản hợp đồng trị giá 7,5 tỷ ký cùng nhà thầu nội thất khá có tên tuổi, và tôi tin mình đã phòng bị kỹ càng khi ghi rõ từng hạng mục trong phụ lục hợp đồng. Nhưng vấn đề bắt đầu lộ ra từ một lỗi nhỏ xíu tại tủ bếp. Cánh tủ đóng không khớp, hở gần nửa phân, thợ gạt đi: “chuyện nhỏ, vặn lại là chuẩn”. Tôi chợt đặt câu hỏi: nếu một chi tiết dễ thấy như vậy còn bị làm ẩu thì những chỗ khuất bên trong sẽ ra sao. Khi phát triển phần mềm, tôi luôn có bước kiểm thử độc lập; thế mà lúc làm nhà tôi lại tin tuyệt đối vào sự tự giác của họ. Đây chính là chỗ tôi sai mà tôi không bao giờ quên.

Tôi từng nghĩ trọn gói là giao phó toàn bộ cho nhà thầu

Có một kỷ niệm người bạn hỏi tôi rằng sao tôi không thuê giám sát riêng. Tôi cười trừ, nghĩ rằng mình ký với nhà thầu lớn, họ có quy trình, có đội ngũ riêng. Tôi sai rồi. Nhà thầu có tiếng chưa chắc thợ đã làm chuẩn. Tôi tận mắt chứng kiến đám thợ chuẩn bị trát tường mà quên làm ẩm. Hỏi ra mới biết do tiến độ gấp, họ bỏ qua bước chờ vữa khô. Nếu không có người để mắt sớm muộn gì lớp trát cũng bong mảng. Về nhà tôi ngồi cộng lại danh sách các điểm trục trặc tôi thấy được chỉ trong hai tuần: khe cửa bị lệch, viên gạch sứt cạnh, đường ống đấu sai. Đếm ra được 14 chỗ trong lúc phía nhà thầu vẫn khẳng định “mọi thứ đang rất ổn”. Tôi biết mình không thể một mình soi từng góc nhà — một kỹ sư giám sát độc lập. Lúc đó tôi mới nghiệm ra câu nói của một đàn anh: “Làm nhà là ôm bom nổ chậm”. Và tôi bắt đầu hành động.

90 triệu cho người lạ là số tiền đáng giá nhất tôi bỏ ra

Tôi dành ba tuần để tìm giám sát — tôi gặp mặt 3 người. Cuối cùng tôi chọn một kỹ sư có 15 năm trong nghề, đã đứng giám sát cho cao ốc văn phòng đạt chuẩn quốc tế. Số tiền 90 triệu cho toàn bộ thời gian thi công nghe thì đắt, nhưng tôi coi đó là bảo hiểm. Mới tháng đầu tiên, anh ấy đã lôi ra gần 20 vấn đề cần sửa. Nói ra có thể dài dòng, nhưng 5 tình huống sau để lại ấn tượng sâu nhất:

• Khoảng cách giữa các thanh lan can tầng 2 không đúng chuẩn — bản vẽ ghi 10cm, thực tế họ làm 14cm, dễ khiến trẻ con chui lọt đầu.
• Đường ống nước nóng lạnh bị đấu ngược vòi sen tưởng vặn bên nóng ra bên lạnh.
• Cáp điện giấu trong tường nhưng thiếu ống luồn — lỡ chập điện thì coi như đục cả mảng tường.
• Lớp ván sàn đã ngấm ẩm vì không được che chắn — thợ để cửa sổ mở suốt trận mưa.
• Silicon trám cửa sổ bị thay bằng loại giá rẻ loại keo này vài tháng sau sẽ cứng lại và tách khỏi khe, nước mưa tràn vào.

Ngồi cộng chi phí khắc phục, tôi choáng — chỉ tính riêng 5 sai phạm này, nếu phát hiện trễ, số tiền sửa chữa lên tới hơn 400 triệu. 90 triệu cho giám sát bỗng trở nên quá rẻ. Điều quan trọng hơn là chính những lần giám sát buộc nhà thầu tháo ra làm lại mới là bài học.

Những lần tôi phải đứng ra ‘chống lưng’ cho giám sát của mình

Một hôm, tổ trưởng thi công gọi tôi xuống tận nơi rồi thẳng thừng: “Anh đưa ông giám sát kia về chỉ để phá tiến độ của tôi à?”. Tôi bình tĩnh đáp trả — “Anh giải thích hộ tôi cái khoảng cách lan can kia sao lại lệch bản vẽ”. Ông ấy im lặng. Chính khoảnh khắc đó tôi ngộ ra: nếu tôi không đứng ra bảo vệ quyết định của giám sát, anh ta sẽ chẳng làm được gì. thi công nội thất biệt thự tân cổ điển lần giám sát yêu cầu từ việc buộc tháo mảng trần thạch cao để soi dây điện hay lúc ông ấy yêu cầu dỡ nguyên mảng sàn gỗ lên kiểm tra — đội thi công luôn gào lên rằng phát sinh thêm tiền. Tôi chỉ vào điều khoản trong hợp đồng hợp đồng đã quy định rõ: chi phí khắc phục lỗi của nhà thầu không tính vào giá trị hợp đồng. Chính nhờ quy định rõ ràng, họ buộc phải sửa mà không dám cãi. Bài học ở đây là: hợp đồng trọn gói không có nghĩa nhà thầu muốn làm gì thì làm. Phải có điều khoản nghiệm thu từng hạng mục cũng như cần một người đại diện bạn ký biên bản. Tôi ký tên mình vào từng biên bản, không ủy quyền cho ai khác. Vất vả thật đấy, nhưng không hối hận. Tôi nhớ có lần giám sát của tôi phát hiện một mảng tường trát lồi lõm tới 2cm — vượt xa sai số cho phép. Chủ thầu gọi điện cho tôi, giọng cáu gắt: “Anh dặn giám sát của anh đừng quá khắt khe, tường trát vậy là quá chuẩn rồi”. Tôi chỉ nói đúng một câu: “Tôi trả 7,5 tỷ, không phải để nhận bức tường gợn sóng”. Họ buộc phải đục ra và trát mới. Nhưng tôi thừa hiểu không có giám sát độc lập thì lỗi này sẽ nằm im trong tường và tôi sẽ phải chịu đựng một mảng tường không ra gì trong ngôi nhà của mình.

Biệt thự hoàn thiện nhưng tôi không bao giờ quên bài học về quyền kiểm soát

Hôm bàn giao, tôi dạo một vòng quanh căn biệt thự mọi chi tiết đều khớp với bản vẽ. Nhưng kỳ lạ là tôi không cảm thấy hân hoan. Tôi chỉ nghĩ tới những lần đứng cãi cọ với nhà thầu, những tập biên bản nghiệm thu dày cộp. Một câu nói của ông giám sát chợt vang lên trong ngày đầu tiên chúng tôi ký hợp đồng giám sát: “Anh không cần tin tôi, anh chỉ cần tin vào quy trình”. Mãi tới bây giờ tôi mới hiểu hết cái giá phải trả khi nghĩ rằng tiền là đủ. Từ câu chuyện của bản thân, tôi đúc kết 3 điều mà tôi tin ai làm nhà cũng nên nhớ: điều đầu tiên, đừng bao giờ để nhà thầu tự nghiệm thu, hãy thuê bên thứ ba; thứ hai, chụp ảnh hiện trường mỗi ngày, lưu vào cloud, ghi rõ ngày giờ; thứ ba, trước khi đặt bút ký hợp đồng, hãy đọc kỹ mục nghiệm thu. Chúng chẳng có gì cao siêu nhưng tôi cá rằng 80% chủ nhà ký trọn gói bỏ qua ít nhất một trong ba. Tôi không muốn nói nhà thầu nào cũng xấu — nhưng với dòng tiền lớn và tiến độ căng, sai sót là chuyện khó tránh. Vấn đề không phải tin hay không tin — vấn đề là ai là người bảo vệ quyền lợi của bạn khi bạn không có mặt. 90 triệu tôi bỏ ra thuê giám sát không phải phí tổn, nó là tiền mua sự yên tâm cho giấc mơ của tôi. Nếu bạn đang phân vân có nên thuê giám sát độc lập cho thi công nội thất biệt thự trọn gói hay không, câu trả lời của tôi luôn là: hãy thuê, kể cả khi bạn phải giảm bớt vài hạng mục nội thất để có tiền chi trả. Bởi một căn biệt thự nhìn đ