Activity

Tối hôm đó, tôi nhận được tin nhắn giọng run run từ chị Hoa – khách hàng đã nhận bàn giao căn hộ được bàn giao cách đây 2 tháng. Chị nhắn kèm tấm ảnh góc bếp cùng lời nhắn ‘Sao tủ lạnh nhà chị không mở được hết cửa?’. Tôi nhìn lại bản vẽ, vị trí đó tôi chừa cách tường 5 phân, chuẩn chỉ theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thế nhưng tôi bỏ quên chuyện chị Hoa có chiều cao 1m58, cần vươn người mới mở được cánh tủ. Sau sự cố đó, tôi đổi cách làm việc của mình: thử nhìn căn hộ bằng đôi mắt của người cao 1m55, không phải từ chiều cao 1m75 của một kỹ sư. Và cũng nhờ vậy, tôi nhận thấy rõ rằng thiết kế thi công nội thất chung cư không đơn thuần là việc vẽ cho đẹp.

Bản vẽ hoàn hảo nhưng cuộc sống thì không theo bản vẽ

Chị Hoa chỉ là một trong số rất nhiều khách hàng mà tôi gặp phải những tình huống dở khóc dở cười. Nhớ có lần, một gia đình ở tầng 25 phàn nàn rằng vòi sen bị tay nắm cửa nhà vệ sinh chặn, người tắm phải tránh qua một bên mới khép được cửa. Tôi mở bản vẽ ra xem, khoảng cách giữa vòi sen và tay nắm là 12 phân, đủ để một người trưởng thành đi qua, nhưng lúc cánh cửa mở hết người đứng trong buồng tắm phải né ra chừng 10 phân mới vặn được vòi. Còn một căn khác, đèn led bếp quá chói mỗi buổi sáng ngồi ăn do tôi chọn đèn trắng 6500K hợp lý với việc nấu ăn, nhưng quên rằng cái đèn đó chiếu trực diện xuống bàn làm bữa điểm tâm mất vẻ ấm áp. Theo số liệu gần đây, nam Việt cao 1m62, nữ cao 1m53, vậy mà khung chuẩn tôi được đào tạo lại cố định chiều cao bếp ở mức 85 phân và chiều cao với tay giả định 1m8. Hệ quả là, người cao 1m55 phải vươn người mỗi lần với đồ ở tầng kệ phía trên gây mỏi lưng âm thầm điều tôi chưa từng đọc trong bất kỳ bản vẽ nào.

Căn hộ trống trông rộng nhưng khi dọn đồ vào thì chật như nêm

Năm ngoái, tôi nhận thiết kế một căn hộ 70m2 tọa lạc ở phía Tây thành phố. Lúc bàn giao, không gian trông rất rộng, ai cũng khen ngợi. Sang ngày gia đình 4 người chuyển đồ vào, mọi thứ bỗng khác hẳn – những món như giường, tủ, kệ sách, xe đạp của trẻ phủ kín từng khoảng trống. Đường di chuyển từ phòng khách ra loggia chỉ còn khoảng 60 phân, một người đi thì vừa khít không thể quay đầu lại. Tôi ngồi nhẩm tính: một người trưởng thành ở chung cư cần trung bình 2,5 đến 3m3 diện tích lưu trữ bao gồm áo quần, giày dép, vật dụng bếp núc. Chính căn hộ 70m2 này, nếu tính tổng diện tích tủ tôi thiết kế, chỉ ở mức 6m3, nghĩa là thiếu gần phân nửa nhu cầu so với mức thực tế họ cần. Sau lần đó, tôi bắt đầu khảo sát đồ đạc hiện có của khách trước khi triển khai thiết kế. có khách cảm thấy lạ vì tôi hỏi tỉ mỉ chuyện đồ đạc, nhưng đến khi chuyển vào là họ hiểu liền tại sao tôi lại hỏi nhiều đến thế.

Màu sắc trên màn hình máy tính và màu sắc dưới ánh nắng chung cư là hai thế giới khác nhau

Tôi có một lần chọn tông ghi xám và be ở một căn hộ hướng Tây. Trên màn hình máy tính, gam màu đó toát lên vẻ thanh lịch, kiểu như trên tạp chí nội thất. Thế nhưng khi khách dọn vào giữa mùa hè, mọi bức tường đều ngả sang vàng đục, ánh nắng chiều hướng Tây hắt xiên qua cửa kính đẩy màu sắc sang một dải hoàn toàn khác. Tôi phải tìm hiểu lại từ đầu về hệ số hoàn màu CRI đồng thời kiểm tra nhiệt độ màu ánh sáng ban ngày. Ở Việt Nam, nắng buổi sáng thường có tông ấm dịu còn nắng chiều thì chói và thiên hẳn về tông cam – một yếu tố mà mọi màn hình đều làm sai lệch. Màu ghi xám khi gặp nắng chiều trở nên bẹt và mất lớp và chuyển thành màu đất bẩn. Sau bài học đó, tôi đề ra một nguyên tắc làm việc: bắt buộc phải xem hướng ban công, hướng nắng của căn hộ, đồng thời sơn thử lên tường tối thiểu 3 ngày rồi mới chốt được phương án chính thức. Nghe thì có vẻ mất công sau khi khách dọn vào.

Người thợ thi công giỏi hơn tôi nhiều trong việc đoán ý khách hàng

Qua hơn một thập kỷ làm thiết kế, tôi vẫn nghĩ thợ thi công chỉ cần làm đúng bản vẽ – cho tới khi có một lần làm tôi phải xem lại cách nhìn. Tôi thiết kế chỗ đặt máy lọc nước trong một căn hộ gần bồn rửa, gọn trong hộc tủ. Bác thợ cả với hơn 20 năm kinh nghiệm xem qua bản vẽ rồi không đồng ý. Bác tự chuyển máy lọc nước ra gần cửa ra vào không hề xin ý kiến tôi. Tôi gặng hỏi tại sao lại làm vậy, bác cười hiền rồi nói: ‘Bà chủ nhà này mỗi sáng pha cà phê cần đi ra cửa lấy nước nhanh hơn chứ chẳng lẽ lom khom bò vào bếp’. Hóa ra bác ấy đúng. Khách hàng sau đó khen mỗi sáng chỉ mất 10 giây lấy nước không phải vòng vào trong bếp. Tôi hiểu ra rằng một nhà thiết kế luôn tối ưu thẩm mỹ trong khi người thợ thi công nghĩ về sinh hoạt hằng ngày của chủ nhà. Từ dự án ấy, tôi bổ sung một bước chưa từng làm trước đây: trước lúc nghiệm thu bàn giao, tôi đề nghị thợ cả và chủ nhà ngồi với nhau để cùng dựng lại một buổi sáng thường ngày trong căn hộ đó. Mới nghe thì tưởng vô lý nhưng lại rất giá trị – chỗ nào vướng víu, chỗ nào bất hợp lý lộ ra ngay trước khi đồ đạc được chuyển về. Đến giờ, sau hơn 200 căn hộ, tôi mới chỉ có 3 lần ngồi nhìn khách chuyển đồ về ở. Nhưng chỉ 3 lần đó thôi đã khiến tôi đổi toàn bộ quy trình. Nếu bạn đang có ý định thiết kế căn hộ của mình, tôi chỉ muốn khuyên bạn một điều: cứ thử ngồi dưới sàn và quan sát khắp căn phòng và tự đặt câu hỏi lối đi mỗi sáng của bạn là gì. Chớ nên chỉ dựa vào bản vẽ, thứ không bao giờ phản ánh đúng cuộc sống.