Activity

Ngày tháo chiếc tủ bếp gỗ công nghiệp rời khỏi mặt tường, tôi phát hiện mặt sau có một miếng tem của hẳn một xưởng khác hoàn toàn so với cái tên in trên hợp đồng. Miếng tem ấy ghi một xưởng ở Hoài Đức, còn hợp đồng tôi ký lại mang tên một công ty ở Cầu Giấy. Tôi giở lại tập hóa đơn, gọi thử số của xưởng in trên tem, và giật mình khi biết giá gốc của cả bộ tủ bếp đó chỉ tầm một phần ba con số tôi đã thanh toán. Nói thẳng, tôi không phải dân xây dựng hay nội thất gì. Tôi 34 tuổi, làm marketing ở Hà Nội, và cách đây hai năm vợ chồng tôi gom được một khoản để cưới căn hộ 72m2 đầu tiên. Chúng tôi chọn thi công nội thất trọn gói vì tưởng như thế là nhàn nhất. Khi tìm hiểu thiết kế nội thất biệt thự, tôi tin rằng chỉ cần chọn đúng một nhà thì yên tâm. Mười bốn tháng sau, tôi bán lẻ gần hết đồ đạc trong nhà để chuyển sang đi thuê, và ngồi viết lại chuyện cũ cho ai chuẩn bị ký một hợp đồng giống tôi.

Khoản tiền 300 triệu đó chia thành những gì mà tôi chẳng biết

Lúc nhận báo giá, tôi chỉ để ý đúng một dòng cuối: 300 triệu, chia làm ba đợt thanh toán. Phần chi tiết tôi liếc qua, thấy đủ thứ nên gật đầu luôn. Mãi sau, khi một mình đi hỏi từng xưởng lẻ để bán đồ, tôi mới tách được con số đó ra. Đây chính là mặt bằng giá tôi tự đi hỏi lại, so với những gì tôi đã trả trong gói trọn gói:

• Tủ bếp trên dưới gỗ công nghiệp báo 62 triệu, giá xưởng lẻ đóng tương tự chỉ khoảng 42 đến 46 triệu
• Tủ quần áo kịch trần 3 cánh ghi 38 triệu, xưởng ngoài báo 26 triệu
• Giường gỗ 1m8 kèm 2 hộc tủ ghi 18 triệu, thực tế chỉ tầm 12 triệu
• Sofa, bàn trà, kệ tivi cộng lại 41 triệu, tôi bán đi được 15 triệu
• Hệ đèn led hắt trần, đèn thả bàn ăn ghi 16 triệu, không tháo được nên kể như mất trắng
• Rèm hai lớp 14 triệu, thiết bị vệ sinh gồm sen, lavabo, gương 19 triệu

Phần đội lên không nằm ở một món. Nó nằm rắc đều: nhóm đồ gỗ đội 15 đến 25 phần trăm, nội thất rời như sofa với bàn đội gần 40 phần trăm, còn thiết bị điện nước thì đội ít nhất vì mấy món đó có thương hiệu rõ ràng, khó đẩy giá vô tội vạ. Cái cảm giác lúc vỡ ra khá kỳ cục. Tôi không trả tiền cho từng món cụ thể. Tôi trả tiền cho hai chữ trọn gói, cho sự nhàn, cho việc mình khỏi đi so giá từng chỗ. Cái trớ trêu là khoản tiền mua sự nhàn đó đắt hơn tôi tưởng rất nhiều.

Buổi chiều tôi đứng nhìn thợ đóng tủ và hiểu ra chuyện giám sát

Hợp đồng của tôi ghi mỗi một cụm: gỗ công nghiệp chống ẩm. Chẳng có mã vật liệu, không độ dày, không thương hiệu phụ kiện. Buổi chiều đội thợ lắp tủ quần áo kịch trần, tôi ngồi ngồi lại xem cho biết. Tầm hai tiếng, tôi thấy một chi tiết: mép cốt gỗ lộ ra ở đáy có màu hơi nhạt và mùn hơn hẳn so với mặt cánh tủ. Tôi lấy con dao rọc giấy, nhẹ bóc một miếng dán cạnh ở khay kéo dưới cùng. Bên trong là loại gỗ màu vàng nhạt, mỏng hơn, chẳng giống loại xanh xám mà tôi từng coi ở showroom. Tôi chụp ảnh, gửi cho người quản lý thi công. Phản hồi đầu tiên là loại đó cũng kháng ẩm được, giá thành tương đương. Tôi hỏi vặn: vậy sao không ghi rõ mã trong hợp đồng. Im lặng một lúc, rồi họ nhận thay 2 tấm cốt ở đáy. Bài học của tôi rút ra rất rõ ràng: đừng bao giờ để hợp đồng ghi chung chung kiểu gỗ công nghiệp chống ẩm. Phải ghi đúng mã vật liệu, độ dày tính bằng milimét, tên thương hiệu phụ kiện bản lề với ray trượt. Cái tôi tiếc nhất là buổi đó tôi chỉ theo dõi được một buổi. Hơn một năm sống trong nhà, tôi chẳng kiểm tra thêm được gì nữa.

Những món tôi tưởng là cố định nhưng thật ra tháo ra được hết

Khi quyết định bán nhà đi thuê, tôi tưởng phần lớn nội thất sẽ để lại hết. Hóa ra không hẳn. Tủ bếp treo tường tôi gỡ ra được, bán cho một người quen đang sửa nhà được 4 triệu. Giường gỗ vặn ốc ra, 2 người bưng xuống thang máy, chở đi được. Tủ quần áo tháo thành từng tấm cốt, bán cho thợ mộc cũ được 3,5 triệu vì cánh còn đẹp. Còn những thứ gắn chết vào căn hộ thì hầu như mất trắng. Dàn đèn led hắt trần luồn dây trong thạch cao, tôi chẳng tháo, cũng chẳng ai mua. Đường điện âm tường, đường ống nước âm sàn, phần ốp lát khu vệ sinh, tất cả gắn liền với căn hộ, không di dời được. Cộng lại, tôi bán lại được khoảng 22 triệu trên tổng 300 triệu đã bỏ ra. Điều tôi ước mình phân loại được từ lúc ký: hạng mục nào di dời được và hạng mục nào ăn liền vào kết cấu. Đồ đặt ngoài như sofa, bàn trà, kệ tivi, giường đáng mua ở mức giá vừa phải, đừng đóng gắn vào tường. Đồ gắn tường như hệ tủ bếp, tủ quần áo kịch trần thì nên đầu tư đúng vật liệu, vì tháo ra là mất giá trị. Nghĩ lại, giá trị bán lại chưa bao giờ nằm trong bàn khi tôi ký hợp đồng, và đó là chỗ tôi sai lớn nhất.

Nếu làm lại căn hộ thứ hai tôi sẽ chia hợp đồng thành ba gói riêng

Thật lòng, tôi vẫn cứ thích cảm giác có một đầu mối lo hết. Nhưng mà lần này tôi sẽ tách thành ba gói, ký ba hợp đồng riêng. Gói thứ nhất là đồ gắn vào kết cấu: tủ bếp, tủ quần áo, kệ âm. Gói này tôi thuê một xưởng chuyên về gỗ, ký hợp đồng theo đơn giá trên mét dài, ghi rõ mã cốt gỗ, độ dày, mã phụ kiện. Gói hai là nội thất di động: sofa, bàn ăn, giường, tủ tivi. Đồ rời tôi mua hàng sẵn hoặc đặt xưởng nhỏ, vì mua bán lại được, chuyển nhà mang theo. Gói ba là thiết bị điện nước: sen, lavabo, đèn, thiết bị công tắc. Phần này tôi mua tại nhà phân phối có hóa đơn, bảo hành chính hãng. Con số tôi ước tính: với căn 72m2 tương tự, chia ba gói khả năng tiết kiệm 60 đến 80 triệu, tức khoảng 20 đến 25 phần trăm. Cách chọn ba nhà: gói gắn tường hỏi ba xưởng mộc gần nhà, gói đồ rời xem hai đến ba showroom, gói điện nước chọn tại đại lý ủy quyền. Vất hơn thật. Nhưng nỗi mệt đó đổi lại bằng quyền kiểm soát từng khoản. Riêng một thứ tôi vẫn sẽ thuê trọn gói: khâu thiết kế 3D và điều phối tiến độ. Việc theo thợ, canh tiến độ, phối hợp các bên mệt hơn tôi nghĩ rất nhiều, và đó là chỗ trả tiền cho sự nhàn thật sự. Nếu bạn đang chuẩn bị ký một hợp đồng một gói, hãy thử bóc tách báo giá của mình ra thành từng món, đem đi hỏi giá cả ở hai chỗ độc lập, rồi xem lại con số chênh. Bạn có sẵn sàng trả khoản chênh đó cho sự nhàn không, hay sẽ tự làm từng phần ra như tôi đang định làm lần tới?