Activity

3h sáng hôm thứ Bảy, tôi đứng ở hầm chung cư đợi anh gác mở barie để chuyển 4 tấn gạch 60×60 vào nhà đang làm trọn gói nội thất. Khi ấy, mình nhận ra một điều trớ trêu — gia chủ chắc đang ngủ ngon ở một nơi nào đó, không hề biết rằng mẻ gạch này từng bị trả về xưởng hai lần chỉ vì bị loang màu. Nói thật, 9 năm chạy xe, mỗi tháng tôi giao tầm 60-70 cuốc cho 15-20 căn ở khu dân cư phía Đông Sài Gòn, và cái nghề này cho tôi thấy bao nhiêu chuyện mà khách hàng chẳng nhìn được. Khi đọc về thiết kế nội thất chung cư, không ít gia chủ chỉ hỏi đơn giá và mẫu mã, hầu như chẳng ai hỏi vật tư chở tới công trình ra sao.

Mẻ gạch về xưởng hai lần mà chủ nhà không hề biết

Buổi đó mình chở đợt gạch đầu tiên theo bản vẽ trang trí — gạch ốp tông kem nhập theo code chủ nhà đã chọn. Vừa dỡ xuống, đội thi công so với bảng đã chỉ và nói không được: khác tông rõ rệt. xếp lại toàn bộ. 2 hôm sau tôi chở mẻ thứ hai — vẫn cứ lệch, nhưng lần này lệch ít hơn. Anh giám sát công trình gọi cho nhà cung cấp, đôi bên tranh nhau một lúc, sau đó vẫn phải đổi. Đến mẻ 3 mới đạt, nhưng trễ chín ngày so với kế hoạch. 9 ngày chậm tức là lực lượng cán nền phải dời sang công trình khác, tổ bả chờ mặt bằng không làm được gì, anh em gỗ đứng máy mất vài ngày công. Ai chịu chi phí 2 cuốc xe đi về? Đại lý chịu phần nào, đội thi công chịu phần còn lại, còn chủ nhà thì chỉ thấy một câu — ‘nhà hoàn thiện muộn một tuần’. Bên trong cái một tuần đó là 2 cuốc xe chở đi rồi về, hai lần vác dỡ rồi khuân lại, bao nhiêu người đợi chờ. Mình ngồi trên xe nhìn toàn bộ mà chẳng nói được với ai.

Những bao xi măng mình vác mà trên hợp đồng không có tên

Cái này mới đáng nói. Giấy tờ nội thất trọn gói thường để chung chung kiểu ‘xi măng loại tốt’, ‘keo loại tốt’, nhưng thực tế bên thầu sử dụng thứ gì thì chỉ người vác hàng như mình mới thấy rành. Ví dụ, xi măng PCB40 loại thường giá rẻ hơn loại được chất chống ẩm tầm 25-30% mỗi bao. Một căn 3 phòng ngủ, diện tích tầm 90-110m², phần vật tư phụ bao gồm xi măng, keo, tấm lót, mút tiêu âm, băng dính, ốc vít… có thể dao động khoảng 7 đến 12 triệu đồng. Khoản đó không xuất hiện trong bảng báo giá chi tiết nào. Mình nhớ hoài một căn ở tòa hướng Đông: giấy tờ để ‘tấm lót sàn loại tốt’, về công trình thì toàn là xốp mỏng loại rẻ. Tôi hỏi ông thầu: ‘Sao không dùng loại trong hợp đồng?’ Anh cười: ‘Chủ có biết mặt dưới sàn ra sao.’ Điều trớ trêu là|, gia chủ thanh toán đúng theo báo giá loại tốt, nhưng nhận loại kém hơn một cấp. Tôi chính là người vác từng bao lên xe, nên mình biết. Tháng nào tôi chở bao nhiêu loại ximăng khác nhau tới cùng công trình — điều đó cho thấy nhiều thứ.

Tôi đoán được căn hộ nào sắp phải đập ra làm lại qua chiếc thùng rác tầng hầm

Cái thùng rác công trình ở hầm nói rất nhiều chuyện hơn bản vẽ. Mình đổ rác thải hằng ngày, nên nhìn vỏ là đoán được bên thầu đang làm tới đâu và dùng thứ gì. Căn ở một chung cư hướng Đông — tôi chở rác thấy toàn vỏ keo trộn sai loại chuyên cho đá tự nhiên — theo thiết kế nên dùng keo gốc xi măng dành cho đá marble, đội thầu lại dùng keo dán gạch thường. Bốn tháng sau nghiệm thu, gia chủ alô thợ tới vì đá ốp bếp bị bung góc. Một căn khác ở chung cư kế bên — mình giao đá ốp bếp tới nhưng mã không đúng mã chủ nhà chọn, bên thầu nói ‘giao nhầm rồi, thôi lắp tạm đi, sau đổi sau’. Sáu tháng sau nghiệm thu, gia chủ mới phát hiện ra đá không đúng mã, phải đập ra thay tốn thêm mấy chục triệu. Còn một căn ở một tòa khác — mình chở tấm ván ép để mặt bàn bếp, hôm đầu giao loại dày 18mm, 2 hôm sau giao thêm loại mỏng hơn để thay vào mặt bàn. Chủ nhà chỉ thấy mặt bàn bóng đẹp lúc nghiệm thu, chẳng thấy miếng ván mỏng bên trong. 7 tháng sau, mặt bàn bị phồng rộp vì ẩm từ chậu rửa ngấm vào. Mấy chuyện này không phải hiếm đâu, mình gặp mỗi tháng.

Chủ nhà trọn gói có cách nào nhìn thấy phần chìm không

Được, và không cần chuyên môn gì phức tạp. Từ góc nhìn người ngoài công trình nhưng vào ra mỗi ngày, tôi thấy mấy điều chủ nhà có thể để nắm phần bên trong. Một là yêu cầu đội thi công chụp ảnh mỗi chuyến vật tư về công trình kèm số lô, mã hàng. Thứ hai là ghi chép ngày giao mỗi hạng mục — gạch ngày nào, đá ngày nào, xi măng ngày nào. Ba là cuối ngày so bao bì còn lại trong thùng rác công trình — vỏ keo gì, bao ximăng hiệu gì, tấm lót loại nào. Mình biết một chủ nhà làm đúng làm đúng kiểu này: chị ấy dặn đội thầu mỗi chuyến xe tới phải chụp ảnh hóa đơn kèm vỏ gửi vào nhóm Zalo. Kết quả, chị phát hiện ra 3 chuyến giao sai loại vật tư trước khi nó được lắp vào. Số tiền chị tiết kiệm được ước tầm 18 triệu, chưa kể thời gian không phải đập ra làm lại. Bốn là hỏi tên nhà cung cấp mỗi loại vật tư chính, rồi gọi trực tiếp hỏi coi coi đúng đơn hàng đó không. Thứ năm là ghé công trình vào một hai buổi sáng sớm khi xe vật tư đang dỡ xuống — cái nhìn tận mắt vỏ lúc dỡ hàng nói rất nhiều hơn xem ảnh gửi sau này. Nói thật lòng, nếu chủ nhà chịu bỏ ra 2 buổi sáng ghé công trình xem xe dỡ hàng, họ sẽ biết được nhiều thứ mà mười bản báo giá không nói hết. Nghề tôi chạy xe mỗi ngày nhìn thấy toàn bộ chuyện này — và tôi chỉ mong gia chủ nào đều biết để đỡ phải trả tiền ngu.