Activity

Ngày mẹ tôi qua đời, việc trước tiên tôi làm khi về quê là kéo ô tủ bếp dưới cùng, nơi mẹ cất hộp bánh quy, và nhận ra tay nắm tủ mòn lõm đúng một chỗ — chỗ tay trái mẹ đưa tới mỗi sáng suốt 30 năm. Tôi đứng đó khá lâu, sờ ngón tay theo vết lõm ấy, và nói thẳng tôi thấy ngượng với chính nghề mình đang làm. Tôi vẽ bếp cho người khác đã 11 năm, lắp hơn 200 bộ tủ, nhưng đến khi mẹ không còn tôi mới ngộ ra điều đơn giản nhất. Khi tìm hiểu tủ bếp đẹp cho những dự án sau này, tôi luôn mở đầu bằng câu hỏi ngớ ngẩn mà không khách nào nghĩ tới. Đó là lý do tôi viết lại chuyện này.

Cái tay nắm mòn vẹt cho tôi nhiều hơn mọi bản vẽ 3D

Vết lõm ấy ở ngang tầm bàn tay trái của một người cao một mét năm hai, nghĩa là dưới cái tay nắm tôi vẫn đặt cho khách theo mức mặc định 90cm khoảng 30cm. Trong 30 năm, mẹ tôi mở cánh tủ ấy hằng ngày, nên gỗ hằn thành một rãnh nhỏ vừa khớp ngón tay. Tôi về xưởng ở Đà Nẵng, mở lại hồ sơ và đếm số khách phàn nàn tay nắm quá cao. Trong 200 bộ tủ đã lắp, có 37 bộ gặp phàn nàn kiểu này, mức gần 18%. Thoạt nghe có vẻ nhỏ, nhưng thật ra mỗi lần chỉnh lại là tới buổi gỡ toàn bộ mặt cánh dưới, đục lại lỗ, trám lại. Sau đó, tôi bỏ thói quen lấy con số chuẩn ấy. Hiện nay tôi đo khách đứng lên, đưa tay trái đúng tư thế họ hay mở tủ nhất, rồi khoanh trực tiếp lên mặt gỗ mô phỏng bằng bút chì. Nhìn có vẻ quê mùa, nhưng đúng hơn bất cứ phần mềm. Có lần tôi đo cho một chị cao 1m58 ở Hòa Xuân, tay nắm hạ xuống 82cm, dưới chuẩn tận 8cm. Chị nói suốt 6 năm ở nhà cũ chị phải nhón chân mỗi lần lấy xoong. Chuyện nhỏ vậy mà đổi cả cách nấu ăn.

Tủ bếp đẹp khi người nấu đứng đó không phải cúi lưng

Khoảng cách từ mặt bàn đến cùi chỏ là thứ tôi quan tâm nhất khi duyệt bản vẽ. Dựa theo kinh nghiệm 11 năm, mức hợp lý là cùi chỏ thấp hơn mặt bếp khoảng 10 đến 15cm. Sai số 5cm nhìn nhỏ, nhưng đủ để ai đó nấu ba tiếng mỗi ngày bị mỏi lưng âm thầm suốt mấy năm. Tôi từng đo hai khách đều cao 1m60. Một chị mang bầu tháng thứ 5, bụng vướng nên phải giảm mặt bếp xuống dưới chuẩn 4cm để không tì vào thành bàn. Chị kia bị đau khớp gối, ngược lại cần mặt bếp cao hơn chuẩn 3cm để đỡ phải khom người. Cũng một chiều cao, chênh nhau bảy phân, và cả hai đều đúng. Cho nên tôi bỏ cái kiểu hỏi “chị cao bao nhiêu” rồi dò bảng mẫu trên mạng. Thay vào đó, tôi hỏi người nào là người nấu chính nhất trong nhà, họ có bệnh gì về lưng không, đang dự định mang thai trong vài năm tới không. Ba câu ấy nghe không liên quan, nhưng nó quyết định trực tiếp đến chiều cao của cả hệ tủ. Thật lòng, bếp trông bắt mắt đến đâu cũng vô ích nếu người đứng nấu ở đó phải khom lưng từng ngày.

Tôi từng thiết kế một căn bếp quá đẹp đến mức không ai dám nấu

Năm 2019, tôi ký một căn bếp 4 tỷ ở khu biệt thự ven sông. Gia chủ yêu cầu đá marble trắng nhập từ Ý, hệ tủ sồi Đức phủ mờ, bề mặt bóng đến mức phản chiếu được cả đèn trần. Nghiệm thu xong, tôi gửi ảnh lên trang cá nhân và nhận rất nhiều lời khen. Ba tháng sau, chủ nhà gọi tôi trở lại. Anh bảo cả nhà ăn ngoài hàng suốt vì sợ bắn dầu mỡ lên mặt đá. Bà vợ kể lau một vết dầu phải dùng ba loại dung dịch, mà vẫn ám vệt vàng. Bản thân tôi đứng trong căn bếp đó một buổi, nghe mùi nhà sạch đến mức vô mùi thức ăn, và ngộ ra tôi đã sai ở đâu. Từ đó tôi bỏ một loạt vật liệu cho khách dự án có người nấu thực sự. Đá marble trắng đánh bóng cũng không — đổi bằng đá hoa cương mịn sẫm hoặc thạch anh chịu dính. Tủ sồi phủ mờ không dùng cho mặt cánh dưới ngay bếp — đổi bằng nhựa melamine chịu nhiệt hoặc inox xước mờ. Kính trơn không dùng làm ốp tường sát bếp — đổi bằng gạch nhám hoặc kính xước. Chuyện buồn cười là tủ bếp đẹp nhất trong portfolio của tôi lại là căn ít được nấu nhất. Độ bền và khả năng chịu bẩn đáng kể hơn vẻ ngoài chụp ảnh.

Hiện tại tôi kiểm tra tủ bếp bằng cách tự nấu một bữa tối

Ba năm nay, tôi áp dụng một quy trình bàn giao mà nhiều anh em cho là kỳ cục. Khi lắp xong, tôi ở lại đúng một buổi tối, đứng nấu thật một bữa ba món: một món kho, một món xào, một món canh. Suốt lúc nấu, tôi bấm thời gian từng lần đưa tay nhấc xoong, lấy chảo, mở hộc nhấc dao thớt. Bản thân tôi cũng rửa tay ướt rồi thử kéo ngăn dưới bồn xem coi kẹt không. Có lần một hộc bị kẹt nặng đến mức tôi phải dùng hai tay giật mạnh — hóa ra đường ray trượt không đủ bền khi tay ướt. Căn bếp gần nhất ở Sơn Trà, trước lúc chưa sửa bố cục, tôi nấu hết ba món tốn 52 phút. Sau khi đổi vị trí thùng rác và giá nêm lại gần bếp, cùng ba món đó chỉ 38 phút. Chênh 14 phút mỗi bữa, nhân lên một năm là hơn 80 giờ. Anh chủ thì không để ý con số đó, nhưng chị vợ bảo sau hôm đó nấu thấy nhẹ người hơn. Bản thân tôi nghĩ bếp đẹp không phải là bếp chụp lên ảnh sang, mà là căn bếp khiến người ta muốn nán lâu hơn, nấu thêm một món, rửa thêm một cái bát mà không thấy mệt. Bạn thử nhìn căn bếp nhà mình xem — tay nắm nào mòn nhất, và tại sao nó mòn ở đúng chỗ đó?