Activity

Năm 2019 tôi ký hợp đồng thiết kế một căn biệt thự 400m2 ở Ecopark. Gia chủ yêu cầu đúng một câu: phải sang, phải đầy đủ. Tám tháng sau, lúc 11 giờ đêm, chị vợ anh chủ gọi cho tôi và nói: Nhà đẹp quá mà em không biết ngồi đâu để thấy thoải mái. Tôi không quên câu đó. Nó dạy tôi một điều mà hơn chục năm làm nghề vẫn phải nhắc lại mỗi khi bắt đầu dự án mới: thiết kế nội thất biệt thự không phải là làm đầy một diện tích lớn, mà là định lượng xem gia đình trong đó sống thế nào. Khi tìm hiểu thiết kế nội thất cho các dự án sau này, tôi luôn khởi đầu bằng việc ngồi lại với gia chủ trước khi vẽ bất kỳ đường nào.

Khi khách hàng nói muốn sang trọng, thứ họ cần lại khác

Tâm lý chủ nhà biệt thự rất dễ đoán, dù nói thật là tôi từng đoán sai vài lần. Họ vừa xây xong một tài sản lớn, họ mong hàng xóm, bạn bè bước vào phải choáng. Vấn đề là cảm giác choáng đó chỉ kéo dài được vài phút, còn đời sống hàng ngày thì kéo dài hàng chục năm. Tôi có một bảng hỏi 20 câu, thực tế chỉ để làm một việc: bóc tách nhu cầu thật khỏi nhu cầu phô diễn. Câu hỏi đáng giá nhất là câu thứ ba: tuần trước anh chị tiếp khách mấy lần, và ở không gian nào. Căn Ecopark đó, gia chủ đòi phòng khách hoành tráng, đặt sofa da Ý tám chỗ, đèn chùm pha lê. Tôi xin họ một cuốn nhật ký hai tuần. Kết quả: họ tiếp khách hai lần mỗi tháng, còn 28 ngày còn lại vợ chồng con cái quây quần ở bếp — đúng hơn là ở đảo bếp, nơi đứa con út học bài còn chị nấu ăn. Phòng khách 80m2 là phông nền cho hai lần tiếp khách, còn căn bếp 14m2 gánh tất cả đời sống của bốn người. Khi tôi đưa con số này ra, chị im lặng một lúc rồi gật đầu đổi phương án. Bảng hỏi thật ra không phải để chất vấn khách, mà để họ tự nhìn ra điều họ đang sống.

Cái giá của trần cao 6 mét và những khoảng không không ai ở

Trần cao 6 mét nghe oai trong bản vẽ 3D. Tôi từng đẩy phương án đó cho ba căn biệt thự, và giờ tôi biết ơn vì chỉ một căn làm theo. Chi phí thật cho phần trần thạch cao cao 6m: vật liệu khung xương, tấm thạch cao, sơn, chống thấm tốn thêm khoảng 120 triệu so với trần 3,6m. Chưa hết, đèn chiếu sáng cho khoảng không tích 6 mét tiêu tốn thêm khoảng 35 triệu tiền điện mỗi năm nếu dùng đủ sáng, mà bật đủ thì mới nhìn thấy được cái trần. Tệ hơn là lý do tâm lý. Trần cao làm không gian rỗng ra, người ngồi dưới thấy mình nhỏ đi, và âm thanh dội hơn hẳn. Căn nhà đó, phòng thờ đặt trên tầng ba, đi ba tầng mới tới. Sau một năm, chị chủ thừa nhận với tôi: cả năm lên được bốn lần, ngày giỗ mới lên, còn lại để không. Phương án tôi chuyển sang cho các căn sau: trần 3,6m, kết hợp ốp gỗ tường cao cho cảm giác chiều đứng, dùng đèn âm trần và khe sáng để dẫn mắt, tiết kiệm 120 triệu vật tư, giảm hẳn tiền điện, mà không ai bước vào thấy thấp. Trần cao không nói lên độ sang, nó chỉ nói lên rằng gia chủ chưa tính kỹ.

Bốn ngôi biệt thự tôi từ chối thiết kế theo yêu cầu của gia chủ

Tôi không cố chấp, nhưng có bốn lần tôi nói không và thuyết phục đến cùng. Một: đòi ốp đá marble khắp nhà từ sàn tới tường cầu thang. Lý do từ chối rất thực tế: sàn đá dễ trượt khi ẩm, nhà có ông bà và trẻ nhỏ; chi phí trung bình 3,5 triệu một mét vuông, dán hết 400m2 là gần 1,4 tỷ. Phương án thay thế: sàn gỗ khu sinh hoạt, đá chỉ ở sảnh chính và bếp, tiết kiệm gần một nửa. Hai: đòi năm phòng khách riêng biệt cho từng thế hệ. Tôi hỏi: đêm, ai ngồi với ai? Gia chủ im. Nếu cả nhà tách ra năm phòng, phòng nào cũng ít người, điện phải bật cả năm, mà sự gắn kết gia đình phai dần. Tôi gộp còn hai không gian: một phòng khách chung và một phòng sinh hoạt nhỏ cho các cụ. Ba: đòi hồ bơi trong nhà ở Hà Nội. Tôi đếm cho họ: đầu tư 700 triệu, hệ thống lọc và sưởi chạy quanh năm tốn 20-25 triệu tiền điện một tháng vào mùa đông, ẩm độ trong nhà tăng vọt, và thực tế người Hà Nội bơi trong nhà được khoảng ba tháng một năm. Phương án: bể bơi ngoài trời có mái che, hoặc phòng tập kính. Bốn: đòi phòng karaoke cách phòng ngủ một vách. Tôi từ chối thẳng và đo cho họ: cách âm thanh đủ chuẩn cho dàn karaoke công suất lớn tốn thêm 150 triệu, mà thực tế vẫn ồn sang phòng bên. Cuối cùng họ đổi sang phòng hát ở khu tầng hầm có cửa chuyên dụng. Bốn lần đó, ba lần thuyết phục được, một lần khách vẫn làm theo ý và nửa năm sau gọi lại đập đi làm lại. Tôi không thích nói câu tôi đã bảo rồi, nhưng thỉnh thoảng nó đúng thật.

Một căn biệt thự vừa đủ trông như thế nào

Năm 2022 tôi hoàn thiện một căn hai trăm sáu mươi mét vuông ở Long Biên. Sắp xếp ngược hẳn thói quen thông thường. Khu bếp liền phòng ăn đặt ở giữa nhà, rộng 32m2, có đảo bếp để cả nhà ngồi ăn sáng cùng nhau. Không gian tiếp khách chỉ 40m2 thay vì 80m2, đủ cho bộ sofa sáu chỗ và một kệ sách cao tường. Ba phòng ngủ thay vì sáu — phòng master, hai phòng cho hai con. Khu vườn 80m2 với hàng hiên có mái, nơi cả nhà uống trà buổi tối. Tổng chi phí hoàn thiện tiết kiệm khoảng 40 phần trăm so với ngân sách dự kiến ban đầu, phần lớn nhờ không đập tường, không dán vật liệu đắt ở chỗ ít dùng, và dùng nội thất gỗ tự nhiên thay vì hàng nhập. Điện năng tiêu thụ giảm khoảng 30 phần trăm so với những căn cùng diện tích tôi từng làm, vì không gian được gom lại, đèn chiếu sáng vào đúng chỗ. Hai năm sau, anh chủ nhà nói với tôi một câu mà tôi chép lại vào sổ: Ở nhà này em thấy mình thư giãn thật, chứ không phải đang giữ một cái bảo tàng. Đó là thành quả tôi muốn. Nếu bạn đang sắp làm nội thất biệt thự, hãy bắt đầu bằng việc đếm xem tuần trước gia đình bạn thực sự sống ở những không gian nào, rồi đánh dấu đúng những chỗ đó mà đầu tư. Còn lại, để thưa một chút cũng không sao. Bạn đang muốn xây một chốn ở để sống, hay một công trình để khoe?